Kuylash

O g’izni yopib kuylash

“M” sonor tovushga og‘izni yopib kuylash birlashgan lablar bir muncha tushirilgan pastki jag yordam ida kichik esnash tuyg‘usi bilan amalga oshiriladi. U bosh jarangga sozlaydi, biroq to‘g‘ri rezonator hislari yuzaga kelgandagina, aniqrog‘i, xonanda burun to‘qimalari vibrasiyasini yaxshi sezgandagina yordam beradi. Yopiq og‘iz bilan kuylashni xirgoyi boshlanishida qo‘llash tavsiya qilinadi.

Jo ’rsiz kuylash

C holg‘u asbobi jo‘rligisiz kuylash, kuylashga o‘rganishda muhim maxsus ko‘nikm alardan biri. Eshitish kuylashda hal qiluvchi omil sanaladi. Jo‘rsiz kuylash ichki eshitishni rivojlantirishda muhim va zarur, zero kuylovchi e’tibori musiqa fezonator va sh.k. sezgichlarga jamlangan. Mustaqillik va o‘z — o‘zini nazorat boshqalarning yordam ida qayta yaratilgan tovushni baholash kuchayadi.

Am aliyot k o‘rsatadiki, jo‘rsiz kuylashda ovozning tabiiy tembri yaxshiroq namoyon b o‘ladi, u yanada tekis jaranglaydi, ya’ni b o‘yoqlar kasb etadi. Jo‘rsiz kuylaganda ovozdagi qo‘shimcha tovush kamayadi, agar u kasallik emas, balki ovoz to‘qim alari kuchsiz funksiyasi bilan bog‘liq bo‘lsa.
Jo‘rsiz kuylashga o‘rgatish intonasiyalash qonuniyatlarini ongli qo‘llash, berilgan tonallikda qolis’hi barqaror k o ’nikmalarni egallashga asoslanishi lozim, tovushni forsirovkalashdan qutulishga k o ’m aklashadi.

A,capella kuylash k o‘nikm alarini shakllantirayotib, ta’limning boshlanqich bosqichda ovoz apparati ishi uchun quylay sharoit yaratish uchun soddaroq metrotipik rasm li, diapazon cheklangan (oktavadan emas), tesiturali asarlar tanlash lozim, u kuylovchi ovoz jarangi prim arzonasiga yaqin b o ’lsin.
Tovushning kerakli balandligini izlash, jarang nyuanslari, to‘g‘ri intonatsiya, uning saqlanishi (qo’shiq kuylashni barqaror qayta yaratish) em asional kayfiyat, ijro faollik darajasi (tonus)ga bog’liq.

Yaxshi o‘zlashtirgan, to‘laqonli, ifodali vokal jarang va barqaror intonasiya jo‘rsiz m urakkab b o‘lmagan, ovozni yetarlicha egallashni talab qilmaydigan (testura, ohang harakati, tovush dinamikasi, ma’no va badiiy-musiqiy vazifalariga ko‘ra) materialni kuylaganda intonasion vazifalarni bajarish imkonini beradi.

Yuqori pozitsiya

Tovushning baland pozitsiyasi. Aynan “boshni“ sezish kuylashga yuqori pozitsiya baxshi parvoz etadi. Italiyalik ustalar “ovoz jarangini boshga ko’chira oladiganlar, haqiqatan kuylaydi” deydilar.

Yuqori pozitsiyani ishlash uchun asosiy vazifa ovozning butun riapazonida bosh rezonatorlar harakatini saqlash ekanini yodda tutish lozim. Bunga ovoz apparatida m a’lum texnik sharoitlarni yaratish k o‘maklashadi:
1. Chuqur elastik nafas olish.
2. Yetarlicha ochiq b o‘g‘iz, talaffuz erkinligi va to‘siqlar havo – tovush oqimini ta’m inlaydi, tanglay pardasini k o‘tarish va erkin pastki jag‘ hisobiga erishiladi.
3. Yopiq butun diapazonda dumaloq tovush
4. Tovushni yum shoq atakalash.
5. Undosh va unlilarni yopiq shakllantirish.
6. Xonandaning um umiy tonusi